Acabo de presentar unha iniciativa parlamentaria en prol da transparencia na relación entre os representantes públicos e a cidadanía, na liña do que xa teñen feito outras Comunidades Autónomas e o propio Goberno de España.
Aquí queda a proposta para o voso coñecemento:
19/01/2010
Á Mesa da Cámara
José Manuel Lage Tuñas, deputado pertencente ao Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, ao abeiro do disposto no artigo 152 do Regulamento da Cámara, presenta ante esa Mesa a seguinte Proposición Non de Lei para o seu debate en COMISIÓN co obxecto de impulsar unha normativa que regule a transparencia por parte dos altos cargos da Xunta de Galicia declaración de bens, rentas, remuneracións e actividades de representantes e cargos públicos autonómicos.
A participación da cidadanía nos asuntos públicos confórmase hoxe como un elemento fundamental no contexto dun novo modelo de goberno onde debe destacar a transparencia, a información e a asunción de responsabilidades por parte dos xestores públicos.
O desenvolvemento da actividade política dende un cargo público debe realizarse cumprindo coa legalidade vixente e cun compromiso ético e coa máxima transparencia.
A Lei 4/2006 de transparencia e boas prácticas na administración pública galega impulsada polo goberno presidido por Emilio Pérez Touriño foi un primeiro paso para mellorar a relación entre o poder político e a cidadanía ao abrir o acceso a moitos expedientes dos diferentes departamentos da Xunta de Galicia a través da rede internet.
Tamén o Decreto 205/2008, do 4 de setembro, polo que se regulan os rexistros de actividades e de bens patrimoniais de altos cargos da Xunta de Galicia foi un paso adiante importante para dar a coñecer as actividades dos membros do Goberno de Galicia.
É preciso dar un paso máis no referido á publicidade e á transparencia das actividades, bens patrimoniais e intereses das persoas que ocupan un cargo público dando así resposta ás demandas da sociedade.
A publicación no Diario Oficial de Galicia das actividades, bens patrimoniais, rendas e intereses dos xestores públicos é unha medida necesaria para facilitar o control sobre a actividade política para o conxunto da cidadanía. E o seu acceso a través a rede constitúe un evidente exercicio de transparencia que ten que contribuir a alonxar calquera fantasma de oscuridade sobre o comportamento dos representantes públicos.
Os Sres Núñez Feijóo e Rueda Valenzuela, presidente da Xunta e conselleiro da Presidencia respectivamente, teñen agora a oportunidade de apoiar aos socialistas galegos nunha proposta realmente transparente e que está pensada para mellorar a calidade do noso sistema democrático.
Obsérvase que o goberno de Alberto Núñez Feijóo está adicado fundamentalmente a intentar manchar a política despretixiando a moitos servidores públicos e utilizando o aparato gubernamental para sembrar sospeitas sobre anteriores gobernantes, cando realmente o que se espera dos gobernos son solucións á crise económica, a mellora dos servizos públicos ou a definición dunha estratexia que permita superar o grave problema demográfico que ten Galicia.
Pero tamén o goberno galego podería ter dado pasos en materia de transparencia imitando ao presidente Touriño e impulsando normas que contribuiran a fortalecer o sistema democrático, nembergantes dous anos despois da súa chegada á Xunta de Galicia a súa bagaxe é nula en materia de ética e transparencia.
Cabe recodar que as obrigas que se impoñen aos representantes e xestores públicos no noso País teñen que ser acordes coa exixencia de incrementar a calidade do noso sistema democrático.
Na pasada lexislatura déronse pasos importantes nesta dirección, seguindo unha liña que foi impulsada polo principio de transparencia, estimulada polas demandas sociais identificadas co interese público, e enriquecida pola experiencia de máis de 25 anos de autogoberno en Galicia.
Por iso, a finalidade específica desta proposta que facemos os socialista galegos é dotar a Galicia cunha norma que faga transparente as rendas e o patrimonio dos seus representantes públicos, na Xunta de Galicia e tamén no parlamento.
Trátase de dar a coñecer á cidadanía cales son as rendas, e a súa orixe, percibidas polos cargos públicos, durante o seu mandato, así como as variacións experimentadas no seu patrimonio, durante o mesmo período, e tamén, por último, dar a coñecer as súas actividades e intereses privados para que poida comprobarse que non queda supeditado a estes, o interese público que han de servir.
A novidade deste propósito é evidente, aínda que poden sinalarse antecedentes no ordenamento xurídico español, relativos á publicidade de datos económicos dos cidadáns.
A lei 5/2006, de 10 de abril, de regulación dos conflictos de intereses dos membros do Gobierno e dos Altos Cargos da Administración Xeral do Estado contempla xa no seu artigo 14.4 a publicación dos datos relativos a renda e patrimonio do propio Presidente do Goberno de España.
Sen ir máis lonxe o pasado 14 de outubro de 2009 facíanse públicos os datos de patrimonio e rendas de José Luis Rodríguez Zapatero, dos ministros e ministras do goberno de España e dos secretarios de Estado.
Tamén cabe recordar que xa son tres as comunidades autónomas (Andalucía, Extremadura e Castilla-La Mancha) onde se pode consultar a través de internet a respectiva declaración de patrimonio e rendas que perciben os representantes públicos desas comunidades autónomas.
Neste sentido o Tribunal Constitucional tivo ocasión de pronunciarse sobre a protección da intimidade persoal afirmando que as declaracións da renda e do patrimonio non teñen relevancia para a intimidade persoal e familiar do contribuínte. (Sentenza de 26 de novembro de 1984, Salga 1.ª, no recurso de amparo núm. 575/1983.)
Dar a coñecer á cidadanía a través do Diario Oficial de Galicia, as rendas, e a súa orixe, percibidas polos cargos públicos, durante o seu mandato, así como as variacións experimentadas no seu patrimonio, durante o mesmo período, e tamén dar a coñecer as súas actividades e intereses privados, non invade en consecuencia dereitos constitucionais e sí favorecería unha maior capacidade de transparencia e control sobre a actividade dos cargos públicos do noso País.
Esta proposta non converte aos xestores públicos en sospeitosos de condutas irregulares, todo o contrario, incorpora transparencia.
A publicidade inherente á vida democrática somete a quen voluntariamente participa na vida pública a uns controis moi superiores aos que debe soportar o cidadán na súa vida privada. Quen participa na vida pública e tras solicitalo, recibe, directa ou indirectamente, o mandato democrático, é claro que debe soportar, como unha carga inherente ao seu oficio, limitacións á súa actividade e tamén á súa intimidade.
As circunstancias actuais da vida pública operan claramente a favor da transparencia dos ingresos e as variacións que experimente o patrimonio das persoas que asumen funcións representativas e xestionan a cousa pública, en tanto dura o seu mandato. Calquera veto protector sobre os mesmos, máis que como protección dos dereitos da personalidade, aparecería como indicio sospeitoso de comportamentos irregulares ou, polo menos, eticamente repudiables, e por iso agardamos que o Partido Popular e o Sr. Feijóo non se opoñan a esta iniciativa socialista, por certo, xa posta en marcha noutras comunidades autónomas e no propio goberno de España.
Por iso con esta proposta non se trata de facerlles soportar aos políticos maiores riscos dunha lesión dos seus dereitos á intimidade persoal, como contrapartida por optar libremente pola condición de persoas públicas, senón a protección da función de servizo público dende a transparencia.
Esta proposta é , en definitiva, unha aposta que os deputados e as deputadas do Parlamento de Galicia deberíamos facer a prol pola transparencia, en canto esta facilita a confianza da cidadanía en quen gobernan e dirixe a xestión dos asuntos públicos. Aí estará tamén “a proba do algodón” para que detenta a posición maioritaria na cámara.
A mellora da calidade do noso sistema democrático terá que sustentarse nunha maior participación dos cidadáns na esfera pública, nunha maior proximidade entre os representantes electos e a cidadanía, e tamén no acceso á información das administracións a través dos rexistros públicos correspondentes.
Os socialistas galegos estamos comprometidos coa transparencia no exercicio da actividade pública como xa temos demostrado en pasadas lexislaturas na cámara lexislativa galega.
Valoramos como un elemento positivo vivir nun País con maiores cotas de exixencia dos seus cidadáns con respecto aos seus representantes na cámara lexislativa e tamén respecto aos seus gobernantes, o executivo que está dirixindo a Xunta de Galicia.
A sociedade demanda maiores cotas de transparencia na relación entre os administradores e os administrados, e así neste contexto, xorde a necesidade de lle ofrecer á cidadanía mecanismos de control a través da transparencia administrativa, que se configura como un fundamento esencial do sistema democrático moderno.
A información obtida pola cidadanía permite vixiancia eficaz e efectiva sobre a acción dos poderes públicos, eliminando o risco da existenciade actuacións desviadas do interese xeral, máis alá dos necesarios controis internos das administraccións públicas e cámara lexislativa.
Co ánimo de contribuir a mellorar a normativa existente en Galicia sobre transparencia e publicidade das actividades, rendas, patrimonio e intereses dos cargos públicos do noso País presentamos esta proposición non de lei para o seu debate en Comisión do Parlamento de Galicia:
O Parlamento de Galicia insta ao goberno galego a:
1.-Presentar, no prazo máximo de tres meses, un proxecto de lei que regule a Publicidade dos Bens, Rendas, Actividades e Intereses dos cargos públicos (Presidente/a; conselleiros/as; secretarios/as xerais/directores/as xerais) da Administracción Autonómica e das Sociedades, Empresas ou Entes dependentes da Xunta así como dos Deputados/as do Parlamento de Galicia.
2.-Incluir no citado proxecto a publicación anual no Diario Oficial de Galicia das correspondentes declaracións de bens, rentas, actividades e intereses, tal e como xa se fai noutras Comunidades Autónomas e tamén por parte do propio Goberno de España.
3.-En relación cos bens patrimoniais, publicarase unha declaración comprensiva da situación patrimonial dos altos cargos da administracción autonómica de xeito individualizado, pero omitíndose aqueles datos referentes á localización e salvagardando a privacidade e a seguridade dos seus titulares.
4.-Incluir no citado proxecto a obriga anual de facer públicos no Diario Oficial de Galicia, os bens, actividades, rentas e intereses dos altos cargos da Xunta de Galicia e dos/as deputados/as nos tres meses seguintes ao momento do seu nomeamento e tamén do seu cese, e igualmente durante os tres anos seguintes ao cese.
5.-Facilitar a tódolos cidadáns a través de internet o acceso aos datos de bens, rentas, actividades e intereses dos cargos públicos da Adminisracción Autonómica, coa obriga da súa actualización ao mesmo tempo que son publicadas as correspondentes declaracións anuais no Diario Oficial de Galicia, pero preservando aqueles datos referentes á localización e salvagardando a privacidade e a seguridade dos seus titulares.